Voorste kruisband reconstructie

Bij een VKB-reconstructie wordt de gescheurde voorste kruisband vervangen door een peestransplantaat.

De nieuwe kruisband wordt meestal gemaakt uit een pees uit uw eigen lichaam. Afhankelijk van uw situatie kan hiervoor bijvoorbeeld de hamstringpees, de patellapees of de quadricepspees worden gebruikt.

Uw chirurg bespreekt met u welk type transplantaat voor u het meest geschikt is.

Hoe verloopt de behandeling?

De operatie gebeurt meestal met een kijkoperatie (arthroscopie). Via kleine huidincisies wordt een camera in de knie gebracht. Hierdoor kan de chirurg de verschillende structuren van de knie beoordelen en het letsel behandelen.

Tijdens de operatie wordt:

de gescheurde voorste kruisband beoordeeld;
het gekozen peestransplantaat voorbereid;
het transplantaat op de juiste plaats in de knie ingebracht;
het transplantaat stevig in het bovenbeen en scheenbeen vastgezet.

Wanneer er bijkomende letsels aanwezig zijn, zoals een meniscusscheur, kunnen deze tijdens dezelfde operatie worden behandeld.

De operatie gebeurt onder:

volledige verdoving (algemene anesthesie), of
een combinatie van algemene verdoving en regionale verdoving.

De anesthesist bespreekt vooraf met u welke verdoving voor u het meest geschikt is.

Uw verblijf in het ziekenhuis

Een VKB-reconstructie gebeurt meestal in daghospitalisatie. In sommige gevallen kan een overnachting nodig zijn.

Revalidatie

De revalidatie na een VKB-reconstructie is een belangrijk onderdeel van de behandeling.

De revalidatie start onmiddellijk na de operatie en wordt gedurende meerdere maanden verdergezet.

Het doel is om:

de volledige beweeglijkheid van de knie terug te krijgen;
zwelling en pijn te verminderen;
de spierkracht opnieuw op te bouwen;
de stabiliteit en controle van de knie te verbeteren;
het looppatroon te normaliseren;
het vertrouwen in de knie terug te krijgen;
uiteindelijk terug te keren naar sport of andere activiteiten.

De revalidatie verloopt stapsgewijs. De oefeningen worden aangepast aan de fase van het herstel.

Een goede samenwerking met uw kinesitherapeut is belangrijk. Het is niet de bedoeling om zo snel mogelijk zoveel mogelijk te doen. Het transplantaat heeft tijd nodig om biologisch te genezen en zich aan te passen aan zijn nieuwe functie.

Te weinig oefenen kan leiden tot krachtverlies en stijfheid. Te veel of te zware belasting kan de knie en het transplantaat onnodig belasten.

Mogelijke risico's en complicaties

Een VKB-reconstructie is een vaak uitgevoerde en doorgaans veilige ingreep. Zoals bij elke operatie zijn er echter mogelijke risico’s.

Infectie

Een infectie van de wonde of van de knie is mogelijk. Om het risico hierop te beperken, worden tijdens de operatie de nodige voorzorgsmaatregelen genomen.

Bloeding en bloeduitstorting

Na de operatie kunnen een bloeduitstorting en zwelling rond de knie ontstaan. Dit is meestal tijdelijk.

Flebitis en trombose

Door de operatie en tijdelijk minder bewegen kan een ontsteking van een ader (flebitis) of een bloedklonter (trombose) ontstaan.

Om dit risico te verminderen is het belangrijk om de voeten en benen regelmatig te bewegen en zo snel mogelijk opnieuw te mobiliseren. Indien nodig krijgt u hiervoor bloedverdunnende medicatie.

Stijfheid

Na de operatie kan de knie tijdelijk stijf zijn. Daarom is het belangrijk om tijdig met de juiste oefeningen en kinesitherapie te starten.

Het volledig strekken van de knie is in de eerste fase van de revalidatie bijzonder belangrijk.

Aanhoudende pijn

De meeste patiënten ervaren na verloop van tijd een duidelijke verbetering van de stabiliteit en functie van de knie. Toch kan bij sommige patiënten pijn blijven bestaan.

Pijn kan ook afkomstig zijn van bijkomende schade aan de meniscus of het kraakbeen.

Instabiliteit of opnieuw scheuren van de kruisband

In sommige gevallen blijft de knie na de operatie instabiel of kan het transplantaat opnieuw beschadigd of gescheurd worden.

De kans hierop neemt onder andere toe bij een te vroege hervatting van belastende sportactiviteiten of bij een nieuw trauma.

Een goede revalidatie en een geleidelijke terugkeer naar sport zijn daarom belangrijk.

Verminderd gevoel rond het litteken

Een voos of dof gevoel rond het litteken komt regelmatig voor. Dit is meestal het gevolg van kleine huidzenuwen die tijdens de operatie worden geraakt of doorgesneden.

Dit gevoel kan in de loop van de tijd verminderen.

Pijn op de plaats waar het transplantaat werd genomen

Afhankelijk van het type peestransplantaat kan er tijdelijk of soms langdurig pijn aanwezig zijn op de plaats waar de pees werd weggenomen.

Zeldzame complicaties

Een letsel aan belangrijke bloedvaten of zenuwen is theoretisch mogelijk, maar gelukkig uiterst zeldzaam.

Nabehandeling

Zwelling

Zwelling van de knie is normaal na een VKB-reconstructie. De knie kan gedurende enkele weken gezwollen en warm aanvoelen.

U kunt de zwelling helpen verminderen door:

regelmatig ijs op de knie te leggen;
het been regelmatig hoger te leggen;
de knie voorzichtig te bewegen volgens de instructies;
activiteiten geleidelijk op te bouwen.

Een toenemende zwelling na een duidelijke toename van de activiteit is vaak een signaal dat u tijdelijk wat minder moet belasten.

Krukken

U gebruikt krukken zolang dit nodig is om veilig te kunnen stappen.

Hoe lang u krukken nodig hebt, hangt af van de uitgevoerde operatie en eventuele bijkomende behandelingen. Wanneer u veilig en stabiel kunt stappen, worden de krukken geleidelijk afgebouwd volgens de instructies van uw kinesitherapeut en chirurg.

Wanneer moet ik contact opnemen met mijn huisarts of arts?

Neem contact op met uw huisarts of behandelend arts bij:

koorts boven 38 °C;
toenemende roodheid of warmte rond de wonde;
vocht of etter uit de wonde;
toenemende of hevige pijn die niet goed reageert op de voorgeschreven medicatie;
een snel toenemende zwelling van de knie;
uitgesproken zwelling of pijn van het onderbeen;
kortademigheid;
pijn op de borst.

Wanneer de wonde niet goed geneest, raden we aan om vroegtijdig op controle te komen.

Start niet op eigen initiatief met antibiotica. Neem hiervoor eerst contact op met uw chirurg.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het herstel?

Het herstel na een VKB-reconstructie duurt meerdere maanden.

De eerste weken ligt de nadruk vooral op het verminderen van pijn en zwelling, het terugwinnen van de beweeglijkheid en het opnieuw activeren van de spieren.

Daarna wordt geleidelijk gewerkt aan kracht, stabiliteit, coördinatie en sportspecifieke vaardigheden.

Het herstel verloopt bij iedereen anders. Het is daarom belangrijker om de vooruitgang van uw knie en de revalidatiedoelen te volgen dan om een vaste termijn na te streven.

Wanneer mag ik opnieuw autorijden?

U mag opnieuw autorijden wanneer u de auto veilig kunt bedienen en voldoende controle over uw been hebt.

Dit hangt onder andere af van de geopereerde knie, het type wagen, uw beweeglijkheid en het gebruik van krukken of pijnmedicatie.

Bespreek het hervatten van autorijden met uw behandelend arts.

Wanneer mag ik opnieuw werken?

Dit hangt af van het soort werk dat u doet.

Bij zittend werk kan een werkhervatting vaak relatief vroeg worden opgebouwd. Bij lichamelijk zwaar werk of werk waarbij veel moet worden gestapt, geknield of gedraaid, kan een langere herstelperiode nodig zijn.

Uw arts en kinesitherapeut kunnen u adviseren wanneer een veilige werkhervatting mogelijk is.

Wanneer mag ik opnieuw sporten?

De terugkeer naar sport gebeurt geleidelijk en onder begeleiding van uw kinesitherapeut.

Eerst wordt gewerkt aan:

volledige beweeglijkheid;
spierkracht;
stabiliteit;
coördinatie;
controle van de knie.

Daarna worden sportspecifieke oefeningen toegevoegd.

Sporten met veel draaibewegingen, sprongen en snelle richtingsveranderingen worden pas hervat wanneer de knie voldoende hersteld is.

Een te vroege terugkeer naar sport verhoogt het risico op een nieuwe blessure.

Kan mijn knie na de operatie opnieuw scheuren?

Ja. Een gereconstrueerde voorste kruisband kan opnieuw scheuren.

Een goede revalidatie, het geleidelijk opbouwen van belasting en het verbeteren van spierkracht en neuromusculaire controle helpen het risico op een nieuwe blessure te beperken.